ပၼ်ႁႃၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ် လႄႈ လွၵ်းလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဝႆးဝႆး
ၼိူင်ႈဢၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇလဵၼ်ႈပဵၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ။ ယွၼ်ႉၵူၼ်းလူဝ်ႇ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ဢုတ်ႇသိူဝ်ႇ ဢုတ်ႇႁူး လႄႈ ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ၼမ်မႃးလႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွမ်လူမ်း ၼၼ်ႉ ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈs လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢုတ်ႇ တဵမ်ထူၼ်ႈ ႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မီးၽွၼ်းလီ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လီလီ၊
ပၼ်ႁႃဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်-
- ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢုတ်ႇ၊
- ႁႅင်းၼမ်ႉဢေႇ၊
- ႁႅင်းဢုတ်ႇဢမ်ႇလီ၊
- ၽိဝ်ဢုတ်ႇဢမ်ႇၽဵင်ႇ၊
- လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း လွၵ်းပိူင်ဢွမ်ႊတူဝ်ႊ၊
- ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈသၼ်ႇဝႆ ဢမ်ႇၼၼ် သဵင်ႁွင်ႉလိူဝ်ႁႅင်း။
ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပၼ်ႁႃၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်လႄႈ လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈ ၸၢင်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ႁႂ်ႈႁူႉႁၼ်လႆႈ ပၼ်ႁႃဝႆးဝႆးသေ လူတ်းယွမ်းပၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ လႄႈ ႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼိမ်သဝ်းလႆႈ။
1. ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢုတ်ႇ
ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်
ပၼ်ႁႃဢၼ်ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၵႆႉတၢင်ႇလၢတ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇသေတႃႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ဢုတ်ႇဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ။
ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်-
- ႁွႆးၸဵပ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းပဵၼ် ဢုတ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ၊
- ဢုတ်ႇ ဝၢႆးသေ ႁဵတ်းႁၢင်ႈယဝ်ႉ လွတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵွႆ၊
- လွၵ်းလၢႆးလဵင်ႉလူ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ၊
- ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉယွမ်းလူင်း။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ
လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈလၢႆလွင်ႈ-
1. ၶူဝ်းၶွင်ၵျၢမ်း ဢၼ်ဢဝ်လေႃးၵၼ် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈ
ၼမ်ႉၵတ်ႉဢုတ်ႇၼႆႉ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ် ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ တင်းၼမ်။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇဢဝ်သီႇမႅၼ်ႇ သၢႆး ၽွင်မၢၵ်ႇႁိၼ် ၽွင်ၽွင် ဢမ်ႇၼၼ် ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇၸိူဝ်း မႃးလေႃးၵၼ်လီလီၸိုင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ဢုတ်ႇဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်။
2. ပၼ်ႁႃ လွၵ်းလၢႆးလဵင်ႉလူ
သင်ဝႃႈ လွၵ်းလၢႆး လဵင်ႉၶူဝ်းၶွင် ၼၼ်ႉ ႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းဝႆး လဵင်ႉၶူဝ်းၶွင် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၼႆၸိုင် ၽွင်မွၵ်ႇၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် တဵမ်ထူၼ်ႈ။
3. ပၼ်ႁႃႁဵပ်း
ႁွႆးၸဵပ်းဢၼ်လူႉလႅဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ႁၢင်ႈၽၢင်ဢုတ်ႇ လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။
ၶေႃႈၵႄႈလိတ်ႈ
တႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆႉ၊
- ထတ်းတူၺ်း လႄႈ မူၼ်ႉမႄး ပိူင်တၢႆ ၶူဝ်းၶွင်ၵျၢမ်း၊
- ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် တီႈလဵင်ႉလူ တႃႇသေႇ၊
- ၵူတ်ႇထတ်းငဝ်းလၢႆး ႁွႆးၸဵပ်း၊
- မူၼ်ႉမႄးၶၢဝ်းယၢမ်းလဵင်ႉလႄႈ လွင်ႈသၼ်ႇဝႆ။
လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းၶွင် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း တႃႇသေႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈဢုတ်ႇ တင်းၼမ်။
2. ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလိၵ်ႉ မီးႁႅင်းတဵၵ်းဢေႇ
ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းဢုတ်ႇ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ႁႅင်းတဵၵ်းဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈၼႅၼ်ႈၼႃ လႄႈ လွင်ႈႁႅင်းဢုတ်ႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။
ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်
- ဢုတ်ႇၵွႆငၢႆႈ၊
- ႁႅင်းဢုတ်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၶေႃႈတၢင်ႇလဝ်ႈ၊
- လၢႆးတဵၵ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း၊
- ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇၵျိၼ်ႇ ၶၢႆႉၵႂႃႇလွႆးလွႆး။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ
ၼမ်ႉမၼ်းႁၢႆႇထရူဝ်ႇလိၵ်ႉဢေႇ
ၼမ်ႉမၼ်းႁၢႆႇထရူဝ်ႇလိၵ်ႉ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းတဵၵ်း ၼႂ်းပိူင်ၵၢၼ် ယွမ်းလူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ။
လွင်ႈၼမ်ႉမၼ်းႁၢႆႇထရူဝ်ႇလိၵ်ႉ ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်
ၼမ်ႉမၼ်းႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း၊
ပၢမ်ႉၼမ်ႉႁၢႆႇထရူဝ်ႇလိၵ်ႉလူႉလႅဝ်
ပၢမ်ႉၼမ်ႉ ဢၼ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်ႁႅင်း တႃႇႁဵတ်းဢုတ်ႇ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈ။
ၼုင်ႈသဵၼ်ႈသၢႆ
ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ ဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸိုမ်းဢွၵ်ႇသေ ႁႅင်းတဵၵ်းၵေႃႈ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ။
လွၵ်းလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ
ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ထုၵ်ႇလီ-
- ၵူတ်ႇထတ်း ၼမ်ႉမၼ်းႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ တႃႇသေႇ၊
- လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ် ၼမ်ႉမၼ်းႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး၊
- ၵူတ်ႇထတ်း လွတ်ႇၼမ်ႉ လႄႈ တီႈၵွင်ႉသၢၼ်၊
- ဢဝ်သၢႆလႅင်း လႄႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ မႃးတႅၼ်း။
လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလိၵ်ႉ တႃႇသေႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလိၵ်ႉ။
3. ဢုတ်ႇဢမ်ႇလီ ဝၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ
ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇသေတႃႉ ဢုတ်ႇဢမ်ႇလီၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးယူႇ။
ပၼ်ႁႃဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်
- တီႈဢုတ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃး ႁွႆးတႅၵ်ႇ၊
- ၽိဝ်ဢုတ်ႇဢမ်ႇၽဵင်ႇ၊
- ၸဵင်ႇဢုတ်ႇ လူႉလႅဝ်၊
- ႁႅင်းဢုတ်ႇဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ။
လွင်ႈတၢင်းပိူင်လူင်
ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ
ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း တၢင်းၼမ်မၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်တေဢွၵ်ႇမႃး ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။
လွင်ႈတမ်းဝၢင်းႁႅင်းတဵၵ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈ
သင်ဝႃႈ ႁႅင်းတဵၵ်း တႃႇႁဵတ်းႁၢင်ႈ ဢေႇၼႃႇၼႆ ဢုတ်ႇတေဢမ်ႇၵႅပ်ႈလႆႈ။
လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ
ဝၢႆးသေ ႁဵတ်းႁၢင်ႈယဝ်ႉ ဢုတ်ႇၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇတေလႆႈ ႁႅင်းဢၼ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႄႈလိတ်ႈ
ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ထုၵ်ႇလီ-
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ လီလိူဝ်၊
- ႁႂ်ႈမႄးႁႅင်းႁၢင်ႈ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈ၊
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွၵ်းလၢႆးယူတ်းယႃလီ၊
- ထတ်းတူၺ်း လွင်ႈသၼ်ႇဝႆၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁၢင်ႈ။
လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တင်းမူတ်းၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵူၺ်း။
4. ပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း
ႁူင်းၵၢၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇတင်းၼမ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇႁင်းၵူၺ်း လႄႈ သၢႆၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢုတ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း တဵမ်ထူၼ်ႈ တႃႇလူတ်းယွမ်း ၵႃႈႁႅင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ႁႂ်ႈၶူဝ်းဢွၵ်ႇၼမ်မႃး။
ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လွၵ်းပိူင်ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၼ်းၸၢင်ႈထူပ်းၺႃးပၼ်ႁႃယူႇယဝ်ႉ။
ပၼ်ႁႃဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်
- ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵိုတ်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉ၊
- သၢႆငၢႆၾၢင်ႉ ဢွၵ်ႇမႃး၊
- သႅၼ်းသႅၼ်း ဢမ်ႇတွပ်ႇ၊
- ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ
- ပၼ်ႁႃ လွၵ်းပိူင်ၾႆးၾႃႉ၊
- သႅၼ်းသႅၼ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်၊
- လွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၵုမ်းထိင်း PLC ၊
- လွင်ႈၵွင်ႉသၢႆၾႆးလွတ်ႈ။
ၵူတ်ႇထတ်းဝႆးဝႆး
ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ထုၵ်ႇလီထတ်းတူၺ်း-
- ငဝ်းလၢႆးၶွပ်ႇပိူင်ၵုမ်းထိင်း၊
- တီႈယူႇ သႅၼ်းသႅၼ်း၊
- လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ၾႆးၾႃႉ၊
- ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ PLC ။
ပေႃးၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ တႃႇသေႇၸိုင် ၸၢင်ႊႁႄႉၵင်ႈလႆႈ လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇထၢင်ႇသေ ၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇ။
5. ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ဢွၵ်ႇသဵင်လိူဝ်ႁႅင်း
သဵင်ဢမ်ႇၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵႆႉပဵၼ် ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉ ဢၼ်ဝႃႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ လူဝ်ႇလႆႈၵူတ်ႇထတ်း။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်
- ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်လွတ်ႈ၊
- ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉမၼ်း၊
- လွင်ႈလူႉလႅဝ် မေႃႈထိူဝ်ႇ၊
- ပၼ်ႁႃ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ။
ၶေႃႈၵႄႈလိတ်ႈ
ၶေႃႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် -
- ၶဵင်ႈပၼ် သၢႆလႅင်း လႄႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း၊
- သႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊
- ၵူတ်ႇထတ်း မေႃႈထိူဝ်ႇ၊
- ၵူတ်ႇထတ်း ၶိူင်ႈၶူဝ်း ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ။
ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်သဵင်ဢၼ်ဢမ်ႇၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လူႉလႅဝ်ယႂ်ႇလိူဝ်သေ ၵႃႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၵေႃႈ ၸၢင်ႊသုင်မႃး။
6. တေႁဵတ်းႁိုဝ် ထိင်းသိမ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်း လွင်ႈလူႉသုမ်း ?
လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး တႃႇသေႇၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးတၢင်း ဢၼ်လီသုတ်း တႃႇႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တေယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် လႄႈ တေဢမ်ႇလႆႈ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵမ်းၵမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၵူႈဝၼ်း
ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ထုၵ်ႇလီ-
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁွႆးၸဵပ်းမူတ်းသႂ် ဝၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ၊
- ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ၊
- ၵူတ်ႇထတ်း ၼမ်ႉမၼ်းၸိုမ်းဢွၵ်ႇ၊
- ပႂ်ႉတူၺ်းသဵင် ဢမ်ႇၼၼ် သၼ်ႇဝႆ ဢၼ်ဢမ်ႇၽဵၼ်ႈ။
လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵူႈဝူင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူႈလိူၼ်
ၶေႃႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် တႃႇထတ်းတူၺ်း ပႃးၸဵမ်-
- ငဝ်းလၢႆးၼမ်ႉမၼ်းႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ၊
- လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လွၵ်းပိူင်ၾႆးၾႃႉ၊
- ငဝ်းလၢႆးၶိူင်ႈၼုင်ႈ၊
- လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ Mold ၊
- လွင်ႈမတ်ႉၶိူင်ႈမတ်ႉ။
ၾိင်ႈယၢမ်ႈ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဢၼ်လီၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼိမ်သဝ်းသေ လူတ်းယွမ်းပၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇထၢင်ႇသေ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
7. တေႁဵတ်းႁိုဝ်လိူၵ်ႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ ?
ၼမ်ႉၵတ်ႉၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈ ၼိူဝ်လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ။ လိူၵ်ႈၵူၼ်းမီးတၢင်းယၢမ်ႈ ႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ၸၢင်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ႁႂ်ႈဝႄႈလႆႈပၼ်ႁႃ မိူဝ်းၼႃႈ တင်းၼမ်။
ၽူႈပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီပၼ်-
- ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈဢုတ်ႇ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊
- လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ၊
- ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ တႃႇတင်ႈ၊
- ပၢင်သွၼ်ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊
- ၵမ်ႉထႅမ်ၶိူင်ႈၶူဝ်း၊
- ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဝၢႆးၶၢႆ။
ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶၢႆၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵူၺ်း မၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ႁႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၼိမ်သဝ်း ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း - ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မီးၽွၼ်းလီ လူၺ်ႈ လွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ
လွင်ႈပွင်ႇၸႂ် လွၵ်းလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢုတ်ႇ ၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူင်းၵၢၼ်ဢုတ်ႇၵူႈၵေႃႉ။ ပၼ်ႁႃ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႅင်းတဵၵ်းဢေႇ၊ ဢုတ်ႇဢမ်ႇလီ၊ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵိုတ်း၊ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇလီႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပေႃးၵူတ်ႇထတ်း လႄႈ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸိုင် တေၸၢင်ႊၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ဝႆးဝႆးယူႇ။
လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး တႃႇသေႇ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊလူတ်းယွမ်းပၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မီးၽွၼ်းလီမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ဢမ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ဢုတ်ႇဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢုတ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွမ်ႊတူဝ်ႊ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ ပေႃးလိူၵ်ႈၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ထိင်းသိမ်း ႁႂ်ႈမၼ်း လီလီၸိုင် တေၸွႆႈႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢုတ်ႇ ၼိမ်သဝ်း မီးၽွၼ်းလီ လႄႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း။